ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି ରାମେଶ୍ୱର–ପାରାଦୀପ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଏହି ଗ୍ରୀନଫିଲ୍ଡ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ₹8,300.79 କୋଟି ମୋଟ ପୁଞ୍ଜି ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ରାସ୍ତାର ମୋଟ ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ 160.18 କିଲୋମିଟର ହେବ। ଏହା ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ପୁରୀ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଓ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା ଦେଇ ଯିବ। ପ୍ରକଳ୍ପଟି ପୂରଣ ହେଲେ ରାମେଶ୍ୱରରୁ ପାରାଦୀପ ଯାତ୍ରା ସମୟ ପ୍ରାୟ 2 ଘଣ୍ଟା 30 ମିନିଟ୍ କମିବାର ଆଶା ରହିଛି।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କେବଳ ଏକ ନୂଆ ରାସ୍ତା ନୁହେଁ। ଏହା ପୁରୀ, କୋଣାର୍କ, ପାରାଦୀପ ଓ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଧାର୍ମିକ ଓ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ଭଲ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ରାମେଶ୍ୱର–ପାରାଦୀପ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ କ’ଣ?
ରାମେଶ୍ୱର–ପାରାଦୀପ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ଏକ ନୂଆ ଗ୍ରୀନଫିଲ୍ଡ ହାଇୱେ।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ Ministry of Road Transport and Highways (MoRTH) ଅଧୀନରେ ବିକଶିତ କରାଯିବ। ଏହାକୁ Hybrid Annuity Model (HAM) ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଇଟି Packageରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ।
ପ୍ରକଳ୍ପର ମୋଟ ଲମ୍ବ 160.18 କିଲୋମିଟର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଦୁଇଟି ଅଂଶ ରହିବ—
- ରାମେଶ୍ୱର–କୋଣାର୍କ: 79.40 କିଲୋମିଟର, 4-Lane Access Controlled Highway
- କୋଣାର୍କ–ପାରାଦୀପ: 80.78 କିଲୋମିଟର, 2-Lane Highway with Paved Shoulders
ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ ପ୍ରାୟ 76.84 କିଲୋମିଟର Greenfield ରାସ୍ତା ରହିବ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ Greenfield ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ ହେବ।
କେଉଁ କେଉଁ ଜିଲ୍ଲା ଦେଇ ଯିବ ଏହି ହାଇୱେ?
ନୂଆ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ପୁରୀ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଓ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା ଦେଇ ଯିବ।
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ହେବା ସହିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳିପାରେ।
ବିଶେଷ କରି ପୁରୀ ଓ କୋଣାର୍କ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନ ସହିତ ପାରାଦୀପର ଆର୍ଥିକ ଓ ବନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ଆହୁରି ଭଲ ହୋଇପାରିବ।
₹8,300.79 କୋଟି କେଉଁଠି ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ?
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୋଟ Capital Cost ₹8,300.79 କୋଟି।
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ—
Package-I: ରାମେଶ୍ୱର–କୋଣାର୍କ
- ଲମ୍ବ: 79.40 କିମି
- 4-Lane Access Controlled Highway
- ମୋଟ Capital Cost: ₹5,304.80 କୋଟି
Package-II: କୋଣାର୍କ–ପାରାଦୀପ
- ଲମ୍ବ: 80.78 କିମି
- 2-Lane with Paved Shoulders
- ମୋଟ Capital Cost: ₹2,995.99 କୋଟି
ଉଭୟ Packageକୁ Hybrid Annuity Modelରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ।
ରାମେଶ୍ୱରରୁ ପାରାଦୀପ ଯିବା ସମୟ କେତେ କମିବ?
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି ଯାତ୍ରା ସମୟ କମିବା।
ସରକାରୀ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ନୂଆ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ରାମେଶ୍ୱରରୁ ପାରାଦୀପ ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା ସମୟ ପ୍ରାୟ 2 ଘଣ୍ଟା 30 ମିନିଟ୍ କମିପାରେ।
ଏହା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ମାଲ ପରିବହନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦ୍ରୁତ ଓ ସୁଗମ ଯାତାୟାତ ଦ୍ୱାରା ଗାଡ଼ିର ଚାଳନା ଖର୍ଚ୍ଚ, ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର ଓ ସମୟ ମଧ୍ୟ କମିପାରେ।
ପୁରୀ–କୋଣାର୍କ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ କିପରି ଲାଭ ମିଳିବ?
ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମାନଚିତ୍ରରେ ପୁରୀ ଓ କୋଣାର୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ ବହୁତ ଅଧିକ। ପୁରୀର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଉପକୂଳର ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳକୁ ଏହି ନୂଆ ରାସ୍ତା ଭଲ connectivity ଦେଇପାରେ।
ସରକାରୀ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଏହି କରିଡୋର ଧାର୍ମିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ coastal tourismକୁ ଏକ ବଡ଼ tourism circuit ଭାବେ ଯୋଡ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
ଏହାର ଫଳରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ—
- ହୋଟେଲ୍
- ହୋମ୍ଷ୍ଟେ
- ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ
- ଛୋଟ ଦୋକାନ
- ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବଜାର
- ସ୍ଥାନୀୟ ଗାଇଡ୍
- ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଭିତ୍ତିକ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ
ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ଓ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ମିଳିବ ଲାଭ
ପାରାଦୀପ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ଓ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର। ନୂଆ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ଦ୍ୱାରା ପାରାଦୀପ ସହିତ ଉପକୂଳର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର connectivity ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେବାର ଆଶା ରହିଛି।
ଏହି project PM GatiShaktiର ନୀତି ସହିତ ସମନ୍ୱିତ ଭାବେ 9ଟି Economic Nodes ଓ 5ଟି Logistics Nodesକୁ ଯୋଡ଼ିବ। ଏଥିରେ Puri Railway Station, Puri Airport, Astarang Port, Paradeep Port ଓ Jagatsinghpurର MMLP ଭଳି logistics infrastructure ସାମିଲ ଅଛି।
ଏହା ମାଲ ପରିବହନ, logistics ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଲାଭ ଦେଇପାରେ।
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚାକିରି ଓ ବ୍ୟବସାୟର ସୁଯୋଗ
ଏତେ ବଡ଼ ରାସ୍ତା ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସିଧାସଳଖ ଓ ପରୋକ୍ଷ employment opportunity ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ସରକାରୀ project detailsରେ ପ୍ରାୟ 53.61 ଲକ୍ଷ man-days direct ଏବଂ 67.01 ଲକ୍ଷ man-days indirect employment generation potential ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ, ଖାଦ୍ୟ ଦୋକାନ, ହୋଟେଲ୍, ହୋମ୍ଷ୍ଟେ ଓ tourism-related services ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପରିବେଶ ଓ ସୁରକ୍ଷା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ପରିବେଶ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବହୁତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ତେଣୁ ନୂଆ ହାଇୱେ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଏକ ବଡ଼ ବିଷୟ ହେବ।
ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର biodiversity, ସମୁଦ୍ରତଟ ଓ କଛପ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ନଜରରେ ରଖି sustainable tourism ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସରକାରୀ ସୂଚନାରେ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ ସହିତ conservation ଓ responsible tourismକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ପ୍ରକଳ୍ପ କେବେ ନିର୍ମାଣ ହେବ?
ସରକାରୀ project details ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି Package ପାଇଁ concession period 17.5 ବର୍ଷ ରହିଛି। ଏଥିରେ 2.5 ବର୍ଷ construction period ଏବଂ ପରେ 15 ବର୍ଷ operation & maintenance period ରହିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରକଳ୍ପଟି approval ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି implementation process ଆଡ଼କୁ ଯାଉଛି। NHAIର ସରକାରୀ e-Procurement portalରେ ରାମେଶ୍ୱର–କୋଣାର୍କ Package-I ଏବଂ କୋଣାର୍କ–ପାରାଦୀପ Package-II ପାଇଁ Independent Engineer Services ସମ୍ପର୍କିତ tender ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଦୁଇଟି tenderର bid opening date ଅଗଷ୍ଟ 2026ରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ e-Procurement recordsରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରକଳ୍ପଟି କେବଳ କାଗଜରେ ରହିନାହିଁ; implementation ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।
ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କାହିଁକି ଏହି ହାଇୱେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ରାମେଶ୍ୱର–ପାରାଦୀପ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ପ୍ରଥମେ, ଯାତାୟାତ ସମୟ କମିବ।
ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ପୁରୀ–କୋଣାର୍କ–ପାରାଦୀପ ଭଳି ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ coastal tourism circuit ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରେ।
ତୃତୀୟରେ, ପାରାଦୀପ ଭଳି logistics ଓ economic hub ସହିତ connectivity ବଢ଼ିବ।
ଚତୁର୍ଥରେ, ସ୍ଥାନୀୟ ହୋଟେଲ୍, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ, ହୋମ୍ଷ୍ଟେ ଓ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ନୂଆ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ପଞ୍ଚମରେ, passenger ଓ freight traffic ପାଇଁ ଏକ ଦ୍ରୁତ ଓ ସୁଗମ corridor ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଏହି project ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯିବ ସମୟ, ଯାତାୟାତ ଓ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ।
ପୁରୀ କିମ୍ବା କୋଣାର୍କ ଯାଉଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକ, ପାରାଦୀପ ଯାଉଥିବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଯାନ ଏବଂ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ—ସମସ୍ତେ ଭଲ connectivityର ଲାଭ ପାଇପାରନ୍ତି।
ତେବେ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ମିଳିବା ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କାମ ଗୁଣବତ୍ତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ହେବା ଏବଂ ପରିବେଶ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ହିତକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସାରାଂଶ
₹8,300.79 କୋଟିର ରାମେଶ୍ୱର–ପାରାଦୀପ କୋଷ୍ଟାଲ ହାଇୱେ ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ। 160.18 କିଲୋମିଟରର ଏହି corridor ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ପୁରୀ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଓ ଜଗତସିଂହପୁରକୁ ଯୋଡ଼ିବ।
ରାମେଶ୍ୱର–କୋଣାର୍କ ଅଂଶ 4-Lane Access Controlled Highway ଏବଂ କୋଣାର୍କ–ପାରାଦୀପ ଅଂଶ 2-Lane with Paved Shoulders ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ ହେବ। ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ରାମେଶ୍ୱର–ପାରାଦୀପ ଯାତ୍ରା ସମୟ ପ୍ରାୟ 2 ଘଣ୍ଟା 30 ମିନିଟ୍ କମିବାର ଆଶା ରହିଛି।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ, logistics, ବାଣିଜ୍ୟ, ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟ ଓ employment—ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି project ଦୀର୍ଘମିଆଦି ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
Odiaguide24 ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର construction progress, tender status ଏବଂ ଆଗାମୀ official updates ଉପରେ ନଜର ରଖିବ।