ଓଡ଼ିଶାରେ ଚଳିତ ବର୍ଷର ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ₹୧,୦୦୦ କୋଟିର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ସହାୟତାରେ ଫସଲ କ୍ଷତି, ଘର ନଷ୍ଟ, ଜୀବିକା ହାନି, ରାସ୍ତା ଓ ଜଳସେଚନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର କ୍ଷତି ସମେତ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ₹୧,୦୦୦ କୋଟିର ପ୍ୟାକେଜ୍ ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଆକଳନ ଆଧାରରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଆକଳନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ।
₹୧,୦୦୦ କୋଟିର ପ୍ୟାକେଜ୍ କାହିଁକି ଘୋଷଣା ହେଲା?
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବନ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବନ୍ୟାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭଦ୍ରକ, ଯାଜପୁର, ବାଲେଶ୍ୱର, କେନ୍ଦୁଝର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ୭୪ଟି ବ୍ଲକ୍ ଓ ୧,୩୮୧ଟି ଗାଁର ପ୍ରାୟ ୯.୪ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ୩.୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ସମଗ୍ର ଚଳିତ ମୌସୁମୀ ବନ୍ୟାର ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ମିଶାଇ ୨୨ଟି ଜିଲ୍ଲାର ୧୮ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଘର ଓ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦୦୦ ହେକ୍ଟର କୃଷିଜମି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା Business Standard ରିପୋର୍ଟ କରିଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ରିଲିଫ୍ ସହିତ କୃଷି, ଘର, ଜୀବିକା ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ପୁଣି ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏହି ବିଶେଷ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।
କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ସହାୟତା ମିଳିବ?
ଏହି ପ୍ୟାକେଜର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ କୃଷକଙ୍କ ଫସଲ ଓ ଜୀବିକା କ୍ଷତି ପାଇଁ ରହିଛି।
ଯେଉଁ କୃଷକଙ୍କ ଫସଲର ୩୩ ପ୍ରତିଶତ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି, ସେମାନେ କୃଷି input subsidy ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ। ସରକାର ଘୋଷଣା କରିଥିବା ହାର ଅନୁସାରେ—
- ଅଣଜଳସେଚିତ ଜମି ପାଇଁ ହେକ୍ଟର ପିଛା ₹୮,୫୦୦
- ଜଳସେଚିତ ଜମି ପାଇଁ ହେକ୍ଟର ପିଛା ₹୧୭,୦୦୦
- ୧୨ ମାସିଆ/ବାର୍ଷିକ ଫସଲ ପାଇଁ ହେକ୍ଟର ପିଛା ₹୨୨,୫୦୦
ଅଣଜଳସେଚିତ ଜମି ପାଇଁ ଏହି ସହାୟତା ସର୍ବାଧିକ ୨ ହେକ୍ଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଛୋଟ ଓ ସୀମାନ୍ତ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସହାୟତାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ବିହନ କିଣିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମିଳିବ ସହାୟତା
ବନ୍ୟା ପରେ କୃଷକମାନେ ପୁଣି ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଧାନ ଓ ଅଣଧାନ ବିହନ କିଣିବାରେ ସରକାର ସହାୟତା ଦେବେ। ଏହି ଅର୍ଥ Direct Benefit Transfer (DBT) ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯିବ।
ପ୍ରଭାବିତ କୃଷକଙ୍କୁ ମାଗଣା vegetable mini-kit ମଧ୍ୟ ଦିଆଯିବ। ବନ୍ୟା ପରେ ଫସଲରେ ରୋଗ ଓ ପୋକ ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ subsidy ଦିଆଯିବ।
ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବନ୍ୟାରେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା କୃଷକମାନେ ଯେପରି ଆଗାମୀ ଚାଷ ଋତୁରେ ପୁଣି ଚାଷକାମକୁ ଫେରିପାରିବେ।
କୃଷି ଋଣରେ ମଧ୍ୟ ରିହାତି
ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ କୃଷକମାନେ ଖରିଫ୍ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାରେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ short-term Kharif agricultural loanକୁ medium-term agricultural loanରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ତେବେ ଏହା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କୃଷକଙ୍କୁ ଏହି ସୁବିଧା ନେବାକୁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବନ୍ୟା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାର ଚାପରେ ଥିବା କୃଷକଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ଦେଇପାରେ।
ଘର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହେଲେ କେତେ ଟଙ୍କା?
ବନ୍ୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘର ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପରିବାରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ୟାକେଜରେ ସହାୟତା ରହିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘର ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପରିବାରକୁ State Disaster Response Fund (SDRF) ଅଧୀନରେ ଘର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ₹୧.୨ ଲକ୍ଷ ସହାୟତା ମିଳିବ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଜରୁରୀ ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା ଦିଆଯିବ।
ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବିକା ହରାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସହାୟତା
ବନ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ କୃଷକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିନାହିଁ। ମାଛ ଧରି ଜୀବିକା ଚଳାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଡଙ୍ଗା, ଜାଲ ଓ ପୋଖରୀ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ୟାକେଜରୁ ସହାୟତା ମିଳିବ।
ବନ୍ୟାରେ livestock କ୍ଷତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବିକା ହାନିକୁ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା ପ୍ୟାକେଜରେ ରଖାଯାଇଛି।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ୟାକେଜ୍ କେବଳ ଫସଲ କ୍ଷତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଜୀବିକା ହରାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ହସ୍ତତନ୍ତ କାରିଗରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା
ବନ୍ୟାରେ ଯେଉଁ କାରିଗର ଓ ବୁଣାକାରଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରପାତି କିମ୍ବା କଞ୍ଚାମାଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ୟାକେଜରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
- ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା equipment/machinery କିଣିବା ପାଇଁ ₹୫,୦୦୦
- କଞ୍ଚାମାଲ କିମ୍ବା ପ୍ରସ୍ତୁତ ସାମଗ୍ରୀ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଆଉ ₹୫,୦୦୦
ସହାୟତା ଦିଆଯିବ ବୋଲି Business Standard ରିପୋର୍ଟ କରିଛି।
ରାସ୍ତା, କେନାଲ ଓ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମରାମତି
ବନ୍ୟାରେ ରାସ୍ତା, କେନାଲ, ନଦୀବନ୍ଧ ଓ lift irrigation infrastructure କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ସରକାର ଏଗୁଡ଼ିକର ମରାମତିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବେ।
ପ୍ରଥମେ ଆବଶ୍ୟକ ଅସ୍ଥାୟୀ ମରାମତି କରି ରାସ୍ତା ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ କରାଯିବ। ପରେ କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ବିସ୍ତୃତ ଆକଳନ ଆଧାରରେ ସ୍ଥାୟୀ ମରାମତି କରାଯିବ।
ସରକାର ଭବିଷ୍ୟତରେ ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବ କମାଇବା ପାଇଁ permanent embankment ଓ drainage systemକୁ ମଧ୍ୟ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ କାମ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି।
ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରିଲିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି
ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଧାର ଓ ରିଲିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବନ୍ୟାରେ ୩.୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ୫୫୦ରୁ ଅଧିକ ରିଲିଫ୍ କ୍ୟାମ୍ପ ଖୋଲାଯାଇଛି। ସେଠାରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି।
ଉଦ୍ଧାର ଓ ରିଲିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୪୫ଟି ODRAF ଟିମ୍, ୮ଟି NDRF ଟିମ୍ ଏବଂ ୬୪–୬୫ଟି Fire Services ଟିମ୍ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟରେ ଦିଆଯାଇଛି।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବନ୍ୟା ପରେ ପାଣିଜନିତ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ। ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଔଷଧ ଓ ଆବଶ୍ୟକ medical supplies ପଠାଯାଉଛି।
ଏହା କି ଶେଷ ସହାୟତା?
ନା। ଏହି ₹୧,୦୦୦ କୋଟିର package ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଆକଳନ ଆଧାରରେ ଘୋଷଣା ହୋଇଛି। ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ damage assessment ଆସିବା ପରେ ଯଦି ଅଧିକ ଅର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ, ତେବେ ଅତିରିକ୍ତ ସହାୟତା ଦିଆଯିବ ବୋଲି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି।
ଏହାର ଅର୍ଥ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଘୋଷିତ ₹୧,୦୦୦ କୋଟିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଓ ସର୍ବାଧିକ ସହାୟତା ବୋଲି ଧରିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ପୂର୍ବରୁ ₹୧୧୦ କୋଟିର ସହାୟତା ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲା
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ₹୧୧୦ କୋଟିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବନ୍ୟା ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୨୨ଟି ଜିଲ୍ଲାର ୧୫ଟି urban local body ଓ ୧,୪୫୮ଟି ଗାଁର ୮.୬୪ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନର ₹୧,୦୦୦ କୋଟିର packageଟି ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ଏଥିରେ କୃଷି, ଘର, ଜୀବିକା, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ infrastructure restoration ଭଳି ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରଖାଯାଇଛି।
ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକେ କଣ କରିବେ?
ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାକେଜର ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗର ଅଧିକୃତ ସୂଚନା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଚିତ।
ବିଶେଷକରି କୃଷକମାନେ ଫସଲ କ୍ଷତିର ଠିକ୍ ରେକର୍ଡ, ଜମି ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ documents ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିବା ଭଲ। କେଉଁ ସହାୟତା କେବେ ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମିଳିବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକୃତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆସିଲେ ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।
ସାରାଂଶ
ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ଘୋଷିତ ₹୧,୦୦୦ କୋଟିର ବିଶେଷ ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ସହିତ ପୁନର୍ବାସ ଓ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।
ଏଥିରେ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଫସଲ କ୍ଷତି ହୋଇଥିବା କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ input subsidy, ବିହନ ସହାୟତା, ଋଣ ପୁନର୍ଗଠନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘର ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଘର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ସହାୟତା, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ କାରିଗରଙ୍କ ପାଇଁ ସହାୟତା ଏବଂ ରାସ୍ତା, କେନାଲ ଓ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମରାମତି ରହିଛି।
ତେବେ କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କେତେ ସହାୟତା ପାଇବେ, ତାହା ତାଙ୍କର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଓ ସରକାରୀ ଯାଞ୍ଚ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ। ତେଣୁ ଲାଭାର୍ଥୀମାନେ କେବଳ ଅଧିକୃତ ସରକାରୀ ସୂଚନାକୁ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ।
Odiaguide24 ଏହି ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଜିଲ୍ଲାଭିତ୍ତିକ ସହାୟତା ଓ ଆବେଦନ/ବଣ୍ଟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଅପଡେଟ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖିବ।